İlişkilerde Aldatma ile Başa Çıkma
Aldatma, kişinin evli ya da ilişki içinde olduğu partnerinin dışında ikinci bir kişiyle kurduğu her türlü duygusal ya da cinsel bağdır. İkili ilişkinin içinde bir kriz meydana getirir, bir nevi S.O.S durumudur.
Aldatmanın Psikolojisi
Sadakatsizlik, heyecan içinde başlayan, yoğun duygularla devam eden ilişkinin içinde bir kırılma noktasıdır. Hem aldatan taraf için (suçlu) hem de aldatılan taraf için (mağdur) oldukça nedeni ve sonucu vardır. Bunun yanında kişiye göre belki de değişmeyen tek şey, aldatılan kişi açısından yaşanan “güven ihlali” durumudur. İhanet her şeyden önce güven duygusunu darmadağın ve ihlal eder. Öte yandan aldatma eylemi , her zaman, bir suçlu bir de kurban içerir.
Aldatmanın birçok nedeni olabilir. Cinsellik, huzur arayışı, sevgi ve kabul görme ihtiyacı, onaylanma içgüdüsü, boşluk, bağlanma problemleri, örf ve adetler, geçmişten gelen öğretiler, kendini kontrol edememe gibi nedenler aldatmanın gerçekleştirilmesinde etkilidir. İlişki ya da evlilik içinde kişilere atfedilen farklı roller, mükemmel eş, mükemmel ebeveyn, en iyi arkadaş olma gibi gerçekçi olmayan beklentiler ihanete giden sürecin taşlarını döşeyebilir, sorumlulukların artışı kişilerin omuzlarına olması gerekenden daha fazla yük bindirebilir. Sadakatsizliğin sonucunda ise, en az bir taraf travmatize olur.
Farklı araştırmacılar, sadakatsizlik hakkında çeşitli çalışmalar yapmıştır. Araştırmaya konu olan aldatma eylemi hakkında farklı teoriler ileri sürülmüştür. Genel hatlarıyla ortak nokta, aldatılan tarafın veya eşin travmatize oluşudur. Aldatılan kişinin kendinde bir eksiklik aradığı, kendini sorguladığı ve suçluluk duygularıyla boğuştuğu bilinmektedir. Aldatılan kişi özel olduğu hissini yitirir, yerinin bir başkasıyla kolayca doldurulabileceğini ve kendisinin kolayca gözden çıkarılabilir olduğunu düşünür. Kendini yetersiz, değersiz, kıskanç ve yalnız hissedebilir. Rekabete kapılma, kendini karşı tarafla kıyaslama görülebilir. Eşine veya sevgilisine ya da 3. kişiye duyduğu öfkeyi kendisine doğrultabilir. Toplumsal olarak statüsünün sarsıldığını duyumsayabilir. El alem ne der düşüncesi, yaşananları başkalarıyla paylaştığında onların ne düşüneceği gibi konularla boğuşur.
Aldatan kişi açısındansa yoğun şaşkınlık, çaresizlik, ne yapacağını bilememe hali gözlenir. Belirsizlik duygusu hakim olur. İlişkinin devam edip etmeyeceği, bu konun hallolup hallolmayacağı, partnerinin nasıl tepki vereceği onun için muallaktır. Özür dilemenin ve sürekli aynı şeyleri konuşmanın verdiği yorgunluk öfkeye dönüşebilir. Utanç hisseder. Ve bazı durumlarda, en az mağdur kişi kadar travmatize olabilir.
Aldatma Türleri
Kişinin devam eden ilişkisi dışında başka bir kişiyle duygusal anlamda yakınlaşması ya da aşık olması, özel paylaşımlarda bulunmasıdır. Her zaman cinsel birlikteliği içermeyebilir. Araştırmalara göre kadınlar en çok duygusal olarak aldatır.
Devam eden ilişki dışında biriyle, cinsel yakınlık yaşanması durumudur. Çoğunlukla duygusallık içermez. Bir ya da birden fazla kez gerçekleşebilir. Erkekler tarafından daha çok cinsel aldatma yaşandığı bilinmektedir.
Partner dışındaki kişiye fiziksel, mekânsal ve duygusal anlamda ilgi duyulmasıdır. Bununla beraber partnerini sevmeye ve değer vermeye devam eder. Boşanma düşüncesi yoktur.
Eyleme geçmemiş duygusal ve cinsel aldatma şeklidir. Pasif aldatma gerçekleştiren kişi birinin ilgisinden hoşlanıyor olabilir, stalklama yapabilir. Dijital ortamda, sosyal medyadaki gerçekleşmeyen ilişkiler gibi.
Bunlar dışında seks işçisiyle yapılan, yakın ilişkiden korkmaya bağlı, ilgi çekmek için yapılan ya da patolojik bir problem olan seks bağımlılığı (nemfomani) gibi türleri de mevcuttur.
Aldatma Evreleri
Şok evresi
Aldatılan kişinin ihaneti öğrenmesiyle başlar. Bu evrede genellikle hiçbir duygu hissedilmez. Daha çok donup kalma, şok olma görülür. Kişi öğrendiklerine inanmakta zorluk çeker, inkar edebilir.
Düşünüş Evresi
İhanetin sorgulandığı, aldatmaya dair soruların sorulmaya başlandığı, ilişki üzerine düşünülen evre. Aldatılan kişi, eylemi tüm çıplaklığıyla bilmek ister.
Kabulleniş Evresi
Genel olarak destek ihtiyacının oluştuğu, bir danışmandan yardım istendiği dönem. Diğer evrelerin belirtilerinin azalmaya başladığı gözlemlenir. Çiftler arasında geçmiş konuşulmaya, hatalar aranmaya başlanır.
Hazmediş Evresi
Bu dönem, çoğunlukla, aldatan kişinin davranışlarıyla ilintilidir. Yapılan hataların kabullenilişi, gösterdiği çaba ve farkındalığı bu evreyi hızlandırır.
Deneme ve Karar Evresi
Devam eden süreçte tarafların karşılaşabileceği sıkıntıları konuştuğu, aldatılan kişilerin bazen olayın tekrarlanmasına karşı tehditlerde bulunabildiği evre. Bu dönemde ilişkinin geleceğine yönelik bir karar verilir. İlişki bitebilir veya bir şans daha verilebilir.
Sadakatsizlik, ilişkilerde bir kriz durumu yaratır. Anlaşılacağı üzere, aldatmanın tek bir sebebi yoktur. Kişiden kişiye nedenler ve sonuçlar değişiklik gösterir. Araştırmalara göre, sadakatsizliğin ardından ilişkiye devam etme oranı oldukça yüksek, %60-75 aralığındadır. Aldatmanın atlatılması tarafların tavır ve davranışlarıyla doğru orantılıdır. Yaşanan bu kriz durumunda yardım ve destek almak, kişilerin hem kendilerini hem partnerlerini anlamada çiftlere yol gösterici olacaktır.